چه زمانی دندان درآوردن نوزاد شروع میشود؟ راهنمای کامل والدین
- بدون نظر
- دسته بندی: مقالات آموزشی
دندان درآوردن یکی از مهمترین مراحل رشد نوزاد است که معمولاً از ماههای ابتدایی زندگی آغاز میشود. بسیاری از والدین با مشاهده بیقراری، افزایش آبریزش دهان یا تمایل نوزاد به جویدن وسایل مختلف، این سؤال را مطرح میکنند که چه زمانی دندان درآوردن نوزاد شروع میشود؟ و آیا علائمی که مشاهده میکنند واقعاً به رویش دندان مربوط است یا دلیل دیگری دارد.
زمان شروع دندان درآوردن در همه نوزادان یکسان نیست. بعضی کودکان ممکن است نخستین دندان خود را در حدود ششماهگی نشان دهند، در حالی که در برخی نوزادان رویش دندان زودتر یا دیرتر اتفاق میافتد. این تفاوت معمولاً طبیعی است و بهتنهایی نشانه وجود مشکل در رشد کودک نیست.
آشنایی والدین با زمان تقریبی رویش دندانها، علائم طبیعی دندان درآوردن، روشهای کاهش ناراحتی نوزاد و نشانههایی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند، میتواند این دوره را برای والدین و کودک آسانتر کند.
دندان درآوردن نوزاد معمولاً از چه سنی شروع میشود؟
در بیشتر نوزادان، نخستین دندانها حدود ششماهگی ظاهر میشوند. با این حال، دامنه طبیعی شروع دندان درآوردن گسترده است و ممکن است نخستین دندان در حدود چهار تا دوازدهماهگی دیده شود.
معمولاً اولین دندانهایی که ظاهر میشوند، دندانهای جلویی فک پایین هستند. پس از آن، دندانهای جلویی فک بالا و سپس سایر دندانها بهتدریج رشد میکنند.
تا حدود سهسالگی، بیشتر کودکان مجموعه دندانهای شیری خود را خواهند داشت. البته ترتیب و زمان دقیق رویش دندانها میتواند بین کودکان متفاوت باشد.
بنابراین اگر نوزادی در ششماهگی هنوز دندان نداشته باشد، لزوماً به معنای وجود مشکل نیست. مهمتر از یک سن مشخص، روند کلی رشد و وضعیت سلامت کودک است.
اولین نشانههای دندان درآوردن نوزاد چیست؟
وقتی دندان از داخل لثه به سمت بیرون حرکت میکند، ممکن است باعث ایجاد فشار و ناراحتی در لثه شود. این ناراحتی در بعضی نوزادان بسیار خفیف است و در برخی دیگر بیشتر دیده میشود.
از علائم شایع این دوره میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش آبریزش دهان
- تمایل زیاد به جویدن اشیا
- قرار دادن دست در دهان
- حساس یا متورم شدن لثه
- بیقراری
- اختلال خفیف در خواب
- تمایل بیشتر به مکیدن
- کاهش موقت اشتها
این علائم معمولاً با نزدیک شدن دندان به سطح لثه بیشتر میشوند و پس از رویش دندان کاهش پیدا میکنند.
آیا آبریزش دهان نشانه دندان درآوردن است؟
افزایش آبریزش دهان یکی از علائم رایج در دوره دندان درآوردن است، اما تنها علت آن نیست. نوزادان در ماههای نخست زندگی معمولاً کنترل کاملی روی بلع بزاق ندارند و به همین دلیل ممکن است حتی بدون رویش دندان نیز آبریزش زیادی داشته باشند.
اگر آبریزش دهان همراه با جویدن دست، تورم لثه و بیقراری باشد، احتمال ارتباط آن با دندان درآوردن بیشتر است.
برای جلوگیری از تحریک پوست، میتوان اطراف دهان و چانه نوزاد را بهآرامی خشک کرد و در صورت نیاز از محصولات مناسب کودک با نظر پزشک استفاده کرد.
آیا دندان درآوردن باعث تب میشود؟
یکی از باورهای رایج این است که تب شدید از علائم طبیعی دندان درآوردن است. در حالی که افزایش خفیف دمای بدن ممکن است در این دوره دیده شود، تب واقعی و قابلتوجه نباید صرفاً به دندان درآوردن نسبت داده شود.
اگر نوزاد تب دارد، بهخصوص اگر دمای بدن بالا باشد یا تب همراه با علائمی مانند بیحالی، اسهال، استفراغ، سرفه یا کاهش شدید اشتها باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است بیماری یا عفونتی همزمان با دندان درآوردن اتفاق افتاده باشد و اشتباهاً همه علائم به رویش دندان نسبت داده شوند.
آیا دندان درآوردن باعث اسهال میشود؟
گاهی تغییرات گوارشی خفیف در این دوره مشاهده میشود، اما اسهال شدید یا مداوم را نباید نتیجه طبیعی دندان درآوردن دانست.
نوزاد در این مرحله معمولاً اشیای مختلف را وارد دهان خود میکند. اگر این وسایل آلوده باشند، احتمال انتقال میکروب و بروز عفونت گوارشی وجود دارد.
بنابراین در صورت مشاهده اسهال آبکی، مکرر یا همراه با تب و بیحالی، مراجعه به پزشک اهمیت دارد.
چگونه ناراحتی نوزاد هنگام دندان درآوردن را کاهش دهیم؟
دندان درآوردن یک روند طبیعی است و معمولاً نیازی به درمان خاص ندارد. با این حال، روشهایی وجود دارد که میتوانند ناراحتی نوزاد را کاهش دهند.
استفاده از دندانگیر مناسب
دندانگیرهای مخصوص نوزاد میتوانند به کودک اجازه دهند چیزی ایمن را بجود و فشار روی لثه را کاهش دهد.
دندانگیر باید سالم، تمیز و متناسب با سن نوزاد باشد. از محصولاتی که قطعات کوچک یا جداشونده دارند استفاده نکنید.
ماساژ ملایم لثه
با دست کاملاً تمیز میتوان لثه نوزاد را بهآرامی ماساژ داد. این کار ممکن است احساس فشار و ناراحتی را کاهش دهد.
خنک نگه داشتن دندانگیر
یک دندانگیر خنک میتواند برای برخی نوزادان آرامکننده باشد. البته نباید از اجسام بسیار سرد یا یخزده استفاده شود، زیرا ممکن است به بافت حساس لثه آسیب بزند.
آیا میتوان برای دندان درآوردن نوزاد دارو داد؟
استفاده از دارو برای کاهش درد نوزاد باید با نظر پزشک انجام شود. مصرف خودسرانه مسکنها یا ژلهای بیحسکننده لثه میتواند خطرناک باشد.
همچنین استفاده از داروهای گیاهی یا ترکیبات خانگی بدون اطلاع از ترکیبات و میزان مصرف آنها توصیه نمیشود.
بهتر است والدین در صورت ناراحتی شدید کودک، ابتدا با متخصص کودکان مشورت کنند تا مناسبترین روش برای شرایط نوزاد مشخص شود.
اولین دندانهای نوزاد کدام هستند؟
معمولاً دندانهای جلویی فک پایین نخستین دندانهایی هستند که ظاهر میشوند. پس از آن، دندانهای جلویی فک بالا رویش پیدا میکنند.
بهطور کلی ترتیب رویش دندانهای شیری معمولاً شامل موارد زیر است:
- دندانهای پیشین مرکزی پایین
- دندانهای پیشین مرکزی بالا
- دندانهای پیشین کناری
- دندانهای آسیاب اول
- دندانهای نیش
- دندانهای آسیاب دوم
البته ترتیب دقیق ممکن است در کودکان مختلف کمی متفاوت باشد.
مراقبت از اولین دندان نوزاد
مراقبت از دندانها باید از زمان رویش نخستین دندان آغاز شود. حتی یک دندان نیز میتواند دچار پوسیدگی شود.
والدین باید دندانهای کودک را بهصورت منظم تمیز کنند و از عادت دادن نوزاد به خوابیدن با شیشه شیر حاوی شیر یا نوشیدنیهای شیرین خودداری کنند.
همچنین بهتر است اولین ویزیت دندانپزشکی کودک در زمان مناسب و با توصیه پزشک انجام شود تا والدین درباره بهداشت دهان و دندان کودک آموزش ببینند.
چه زمانی تأخیر در دندان درآوردن نیاز به بررسی دارد؟
تأخیر در رویش دندان بهتنهایی معمولاً جای نگرانی نیست. برخی کودکان بهصورت طبیعی دیرتر دندان درمیآورند.
با این حال، اگر والدین درباره رشد کلی کودک نگرانی دارند یا سایر علائم غیرطبیعی نیز وجود دارد، بهتر است موضوع با متخصص کودکان مطرح شود.
به گفته دکتر کامبیز هرمان مقدم، متخصص کودکان، زمان رویش اولین دندان در کودکان متفاوت است و والدین نباید تنها بر اساس یک سن مشخص درباره طبیعی یا غیرطبیعی بودن رشد کودک قضاوت کنند. بررسی وضعیت عمومی، رشد و سابقه پزشکی کودک میتواند در صورت وجود نگرانی به تشخیص دقیقتر کمک کند.
چه علائمی را نباید به دندان درآوردن نسبت داد؟
برخی علائم نیازمند توجه بیشتری هستند و نباید صرفاً به رویش دندان نسبت داده شوند:
- تب بالا
- بیحالی شدید
- استفراغ مکرر
- اسهال شدید
- کاهش قابلتوجه شیر خوردن
- کاهش وزن
- مشکلات تنفسی
- بثورات پوستی گسترده
در چنین شرایطی بهتر است علت اصلی توسط پزشک بررسی شود.
جمعبندی
دندان درآوردن نوزاد معمولاً از حدود ششماهگی آغاز میشود، اما شروع آن ممکن است در برخی کودکان زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد. افزایش آبریزش دهان، تمایل به جویدن، حساس شدن لثه و بیقراری از علائم شایع این دوره هستند.
والدین میتوانند با استفاده از دندانگیر مناسب، ماساژ ملایم لثه و رعایت بهداشت دهان به کاهش ناراحتی کودک کمک کنند. از مصرف خودسرانه دارو یا ژلهای بیحسکننده نیز باید خودداری شود.
مهم است که علائم جدی مانند تب بالا، بیحالی، اسهال شدید یا استفراغ را به دندان درآوردن نسبت ندهیم. در صورت وجود این علائم یا هرگونه نگرانی درباره رشد کودک، مراجعه به متخصص کودکان بهترین اقدام است.